Met vreugde en dankbaarheid deel ik een gastblog van Leo Fijen. Hij schreef deze bijdrage naar aanleiding van het verschijnen, deze week, van Aan de slag met verlies. Coachen bij veranderingen op het werk.

Dit boek wordt uitgereikt wordt aan de deelnemers van het congres Investeren in verlies loont dat wordt georganiseerd door Rouw op Maat en Boertiengroep op in 1 juni 2012 in Huissen.

Loslaten is ruimte maken voor de diepste stem

Soms doet een mens er een leven lang over om los te laten en om afscheid te nemen van de dagelijkse gang van zaken. Dat is ook niet zo gek want de structuur van alledag geeft ritme en zekerheid en kan zo een belemmering zijn om de diepste stem van je hart te volgen. De discipline van de vergaderingen en montages geeft zekerheid en houvast en kan zo een vlucht zijn om niet te hoeven luisteren naar een stem die al veel langer klinkt.

Die stem is er vanaf mijn tienerjaren. Ik was actief in de kerk als misdienaar, als lid van de werkgroep met contacten in de derde wereld en als schrijver van interviews in het kerkblad. Ik heb altijd met vreugde in de kerk rondgelopen en kreeg al gauw van de toenmalige pastoor te horen: je krijgt een schop onder je achterste en je gaat theologie studeren. Ik heb die schop ook gekregen, maar koos een andere weg, die van de journalistiek. Via het blad van kerkprovincie kwam ik bij televisie terecht en leerde ik het vak van verslaggever, eindredacteur en manager.

Ik doe dat nog elke dag met grote vreugde. En de toenmalige pastoor heeft dat ook altijd gezien. Want hij schreef me een briefje met de volgende tekst: je doet geen theologie maar je bereikt met je gelovige programma’s veel meer mensen. Hij voegde er aan toe dat het goed was zo. Hij kon niet weten dat zijn oproep om theologie te studeren altijd in mij is blijven klinken. Onder alle drukte van programma’s en nieuws door, onder alle overleg met bisschoppen en bisdommen door bleef die stem roepen. Waar blijf je nou? Dat was de vraag die telkens terugkwam en mij niet losliet.

De ommekeer vond vorig jaar plaats. En dat gebeurde niet omdat het werk mij te veel werd. Sterker nog, ik doe mijn werk met meer plezier dan ooit. Het is heerlijk om in de RKK-zendtijd het geloof te delen met de kerkelijke achterban en in dialoog met de samenleving. In de dagen rond Kerstmis 2010 werd ik gebeld door de geestelijk verzorger van het verpleeghuis van Lage Vuursche met de vraag of ik met de feestdagen wilde invallen. Eerst op Tweede Kerstdag, daarna met Oudjaar. Ik zei ja zonder na te denken en heb daar tot op de dag van vandaag geen spijt van.

Op Tweede Kerstdag ging ik voor in een viering van woord en gebed en merkte ik dat mijn woorden niet aankwamen bij de gasten van de viering. Ze waren bijna allemaal dementerend. Ik kreeg geen contact met hen en had het gevoel met lege handen te staan. Dat pakte ik met Oudjaar anders aan. Ik koos er toen voor om veel meer de oude bekende kerstliederen te zingen en die af te wisselen met korte teksten die meer bedoeld waren voor de familie. En wat gebeurde er? Alle gasten herkenden de liederen en zongen mee. En de familie luisterde aandachtig naar de korte teksten.

Ik werd er stil van. Mijn verhalen deden er niet toe, in deze omgeving van gebrokenheid. Ik moest andere wegen zoeken. Ik moest stil worden en wachten om de ander te kunnen bereiken. En ik miste daartoe de toerusting. Daar werd ik geroepen tot iets anders. Mijn vrouw herkende het en moedigde me aan: doe het nu, ga studeren. Sindsdien zit ik elke dinsdag in de collegebanken en laaf ik mij aan de schatten van de katholieke traditie. Ik doe wat de toenmalige pastoor zei: ga theologie studeren. Na veertig jaar heb ik geantwoord. Dat maakt mij gelukkig en geeft vrede, ook in het werk als journalist en manager dat ik nog steeds doe. Loslaten is geraakt worden om ruimte te maken voor de diepste stem. De dementerende gasten van het verpleeghuis raakten me onherroepelijk. Ik moest wel antwoorden.

Leo Fijen